نداشتن عزت نفس و اعتیاد

یک روایت از یکی از دنبال کننده وبلاگم که نقص عزت نفس او را به سمت اعتیاد کشاند:

تجربه نقص عزت نفس

بگذار برایتان یک داستان کوتاه و انسانی تعریف کنم از یکی از دنبال کننده های وبلاگم ، درباره کسی که با نقص عزت نفس دست‌و‌پنجه نرم می‌کند:

🪞 نداشتن عزت نفس

 

من وقتی از عزت نفس حرف می‌زنم، آن را نه یک شعار انگیزشی، بلکه یک پایهٔ حیاتی برای صداقت با خود می‌دانم. او می‌گوید:  

«اگر عزت نفس نداری، یعنی هنوز باور نداری که ارزش داری—حتی وقتی شکست می‌خوری.»

 

دسته بندی مسئولیت پذیری

 مسئولیت‌پذیری انواع مختلفی دارد؛ از مسئولیت فردی در قبال خود گرفته تا مسئولیت اجتماعی، خانوادگی، شغلی و سازمانی. هر کدام از این ابعاد نشان می‌دهند که انسان در برابر چه چیزی باید پاسخ‌گو باشد.  

فراز از مسئولیت

 🌪️🧨 فرار از مسئولیت:

توهمی از بی‌گناهی، که تو را درجا نگه می‌دارد

نقص مسئولیت‌پذیری

 

وقتی مسئولیت‌پذیری کم‌رنگ شود.  

آدم‌ها بیشتر دنبال فرار از مسئولیت‌اند تا پذیرش آن. وقتی خطایی رخ می‌دهد، همه به دنبال مقصر می‌گردند، نه راه‌حل. وقتی وظیفه‌ای بر دوشمان گذاشته می‌شود، اولین واکنشمان این است که بهانه بیاوریم یا آن را به دیگری بسپاریم.  

 

مسئولیت‌پذیری یعنی پذیرفتن سهم خودمان در هر اتفاق. یعنی بگوییم: «این کار با من است» و پای آن بایستیم.

اما ما یاد گرفته‌ایم راحت‌ترین راه، شانه خالی کردن است.  

 

❌ بی‌مسئولیتی جامعه را به سمت بی‌اعتمادی می‌برد؛ وقتی هیچ‌کس مسئولیت نمی‌پذیرد، هیچ‌کس هم به دیگری اعتماد نمی‌کند ❌  

 

ریشه روانی این نقص چیست؟  

چون از شکست می‌ترسیم، مسئولیت را نمی‌پذیریم.  

چون عزت نفس پایین داریم، فکر می‌کنیم توان انجام کارها را نداریم.  

چون در محیطی بزرگ شدیم که «بهانه آوردن» پذیرفته بود، نه «پای کار ایستادن».  

چون نیاز داشتیم فقط خودمان را راحت کنیم، نه اینکه بار جمع را به دوش بکشیم.  

 

بی‌مسئولیتی باعث شده روابط سرد شوند، کارها نیمه‌تمام بمانند، و جامعه پر از بی‌اعتمادی شود. هر کس فقط به فکر خودش است و هیچ‌کس حاضر نیست بگوید: «این وظیفه با من است.»

داستانی از بودا و پذیرش خطا

در زندگی بودا نمونه‌های زیادی هست که نشان می‌دهد او بر خلاف بسیاری از انسان‌ها، اشتباهاتش را می‌پذیرفت و از آن‌ها درس می‌گرفت. یکی از داستان‌های واقعی مربوط به آموزش او به پسرش «راهولا» است؛ جایی که بودا تأکید کرد اگر کسی خطایی کند و آن را نپذیرد، در حقیقت در جهنم ذهنی خود گرفتار می‌شود.  

نمونه تاریخی از نقص ناتوانی در بخشش

روابط شاه عباس یکم و صفی‌میرزا

داستان تاریخی و عبرت آموز درباره ناتوانی در بخشش 

این رابطه، از امید به جانشینی تا سوءظن و خشونت، مسیری تراژیک را طی کرد و سرانجام با قتل فرزند ارشد شاه به دست او، هم خانواده و هم آیندهٔ سیاسی صفوی را زخمی کرد.

 

ناتوانی در پذیرش اشتباه 

این مشکل، یک نقص فنی در شخصیت نیست؛ یک انتخاب تکرارشونده است برای محافظت از «تصویر بی‌نقص خود»، حتی به قیمت حقیقت.

بزار راحت بگویم: وقتی نمی‌پذیری اشتباه کردی، داری به خودت میگی که رشد برات مهم‌تر از حق‌به‌جانب بودن نیست

و این یعنی گیرکردن در کودکی عاطفی.

 

ناتوانی در بخشش

 🌿 تحلیل «ناتوانی در بخشش» با نگاهی به خودفریبی، قربانی‌گری و مسئولیت‌پذیری احساسی:

 

🔒 ناتوانی در بخشش: زندانی که برای خودت ساخته‌ای

 

«نبخشیدن، یعنی تو هنوز فکر می‌کنی درد گذشته، هویت امروز تو را تعریف می‌کنه.»  

و این یعنی تو هنوز از نقش قربانی بودن، دست نکشیده‌ای.

 

ناتوانی در پذیرش عشق

🌱.توضیح «ناتوانی در پذیرش عشق»

💔 ناتوانی در پذیرش عشق: دیواری از ترس، نه عقل

 

«وقتی نمی‌توانی عشق را بپذیری، در واقع داری می‌گویی: من هنوز باور ندارم که ارزش دوست‌داشتن دارم.»

 

این نقص، بیشتر از آنکه نشانهٔ عقل یا احتیاط باشد، نشانهٔ ترس است.  

ترس از آسیب‌پذیری، ترس از طرد شدن، ترس از اینکه اگر کسی تو را همان‌طور که هستی ببیند، کافی نباشی.

 

ناتوانی در ابراز احساسات

ناتوانی در ابراز احساسات، از نگاه من، نه نشانهٔ خونسردی یا قدرت، بلکه نوعی ترس پنهان از آسیب‌پذیری و صداقت با خود است.

«اگر نمی‌تونی احساساتت رو بیان کنی، یعنی هنوز با خودت کنار نیومدی.»

در ادامه، این نقص را به سبک خودم—صریح، بی‌تعارف، و با نگاهی به مسئولیت‌پذیری احساسی—بررسی می‌کنیم:

 

تبدیل خودبزرگ بینی به غرور

 توضیح «تبدیل خودبزرگ‌بینی به غرور»

تعریف روان شناختی خودبزرگ بینی

خودبزرگ‌بینی، یا به تعبیر روان‌شناختی «خودبرتربینی»، نوعی نقص رفتاری و شناختی‌ست که در آن فرد ارزش، توانایی یا اهمیت خود را بیش از حد واقعی 

نقص خودبزرگ بینی

توضیح «نقص خودبزرگ‌بینی» 

👑 خودبزرگ‌بینی: نقابی برای پنهان کردن ترس

داستانهای تاریخی نقص احساس حقارت

احساس حقارت یکی از نواقص انسانی است که در تاریخ و ادبیات بارها به شکل داستان‌های عبرت‌آموز روایت شده. این حس، اگرچه می‌تواند محرک تلاش برای رشد باشد، اما وقتی افراطی شود، انسان را به سقوط یا انفعال می‌کشاند.  

 

در ادامه چند داستان عبرت آموز تاریخی درباره نقص حقارت را جمع آوری کردیم که خواندنش خالی از لطف نیست